VISCERALE FASCIA-THERAPIE: DE BEHANDELING VAN ORGANEN.
Een Manueel Fasciatherapeut, behandelt spieren, gewrichten, ligamenten, … maar ook organen en dit via het fasciaal netwerk! Dat lijkt op het eerste gezicht misschien wat raar. Bovendien horen we vaak dat mensen zich afvragen wat we dan precies doen met die organen? Wat kunnen we met onze technieken doen voor een orgaan en wat niet? We geven graag een woordje uitleg!
De buik: een complex samenspel van organen, fascia en zenuwstelsel
In onze buik vinden we een dichte samenhang van organen, spieren, bloedvaten, zenuwen, lymfevaten en — bovenal — veel bindweefsel (fascia). Alle organen worden nauwkeurig omhuld door fascia en werken naadloos samen, zonder dat we ons hiervan doorgaans bewust zijn. Zo klopt ons hart tienduizenden keren per dag, verloopt onze ademhaling volledig automatisch, worden nieren, lever en longen continu ingezet voor de ontgifting van het lichaam, en zorgen onze darmen voor een complex verteringsproces. Dit alles wordt perfect gereguleerd en op elkaar afgestemd door het autonome zenuwstelsel (sympathicus en parasympathicus).
Anatomische verbondenheid van organen
Belangrijk om te weten is dat onze organen niet zomaar “vrij zweven” binnen de buikholte. Ze zijn stevig verbonden met de omliggende structuren. Zo is de lever vergroeid met het diafragma (middenrif), en ligt de nier tegen een van de grootste spieren in de buikregio aan. Alle organen — en eigenlijk alle structuren in het lichaam — liggen ingebed in bindweefsel of “fascia”. Onder invloed van beweging, zowel door de ademhaling als door spieractiviteit, bewegen alle organen dagelijks meerdere centimeters ten opzichte van elkaar en de omliggende structuren: op en neer, links en rechts.
Bezenuwing en verwijzing van klachten
Elk orgaan wordt afzonderlijk bezenuwd via kleine zenuwaftakkingen. Deze aftakkingen ontspringen uit grotere zenuwen die vanuit de nek, het sacrum (heiligbeen) en de gehele rug hun oorsprong nemen.
Meer nog: elk orgaan is verbonden met specifieke wervels of niveaus in de rug, van waaruit het wordt aangestuurd. Wanneer een orgaan een probleem ondervindt, kan het via de zenuwbaan een signaal terugzenden naar de bijbehorende regio in de nek of rug. Dit signaal kan de spier en het gewricht op die specifieke plaats in de wervelkolom onder extra spanning zetten. Op deze manier kan pijn in de rug of nek ontstaan als gevolg van een onderliggende klacht vanuit de buik of borstkas.
Uiteraard is niet elke rug- of nekpijn hieraan te wijten — maar het is wel een mogelijkheid die binnen de diagnostiek in overweging dient te worden genomen.
WAT KAN ER FOUT GAAN?
De bewegingsvrijheid of mobiliteit van een zone rond een orgaan kan verstoord raken, waardoor er zogenaamde fixatiepunten ontstaan. Een veel voorkomend voorbeeld hiervan is een verstoring van de leverbeweging, wat kan leiden tot ademhalingsklachten en pijn tussen de schouderbladen.
Oorzaken van bewegingsverlies bij organen
Diverse factoren kunnen aan de basis liggen van dergelijke bewegingsstoornissen:
- Voedingsfactoren (alcohol, koffie, medicatiegebruik, suikerinname…)
- Operaties en littekenweefsel
- Verklevingen na infecties in de buikholte (bijvoorbeeld na een gesprongen appendicitis)
- Genetische (erfelijke) factoren
- Post-traumatische oorzaken (zoals een val op het staartbeen)
Belangrijke nuancering
Het is essentieel te benadrukken dat het hier niet gaat over ziektebeelden, maar specifiek over bewegingsstoornissen van een orgaan. Aandoeningen zoals een maagzweer, leververvetting of darmpoliep behoren niet tot deze categorie en kunnen bijgevolg niet via fasciatherapie worden behandeld.
WAT KAN EEN FASCIATHERAPEUT DOEN VOOR EEN ORGAAN?
Diagnostiek en behandeltechniek
Door zachte druk op het orgaan uit te oefenen, kan een fasciatherapeut vaststellen of het weefsel stug, elastisch of congestief (gezwollen) aanvoelt. Daarnaast kan ook de mobiliteit van de zone rond het orgaan getest worden.
Een veelvoorkomend voorbeeld: de lever-diafragma-verkleving
Een functionele verkleving die frequent voorkomt, is een mobiliteitsverlies tussen de lever en het middenrif. Door het diafragma zachtjes te rekken, de ligamenten van de lever los te maken en de omhullende vliezen rond de lever te versoepelen, kan de lever opnieuw vrij ten opzichte van het middenrif glijden. Op deze manier wordt de fasciale vrijheid herstelt — en een vrij bewegend orgaan kan zijn functie beter vervullen.
Werkwijze van de fasciatherapeut
Een fasciatherapeut werkt dus niet rechtstreeks op het orgaan zelf, maar veeleer op de omliggende structuren. Hierbij worden de glijvlakken rond de organen vrijgemaakt, de lokale doorbloeding gestimuleerd en een efficiënte afvoer via het lymfesysteem bevorderd. Ook de bezenuwing van het orgaan — vanuit de nek, de rug en andere belangrijke knooppunten in de buik — wordt in de behandeling meegenomen, aangezien fascia’s fungeren als neurovasculaire geleiders.
Toegepaste technieken en aanvullende adviezen
De technieken die hierbij worden gehanteerd zijn zacht van aard en kunnen zowel lokaal als op afstand (bijvoorbeeld via de rug) worden toegepast. Daarnaast zal een fasciatherapeut doorgaans ook een aantal eenvoudige, praktische adviezen meegeven met betrekking tot voeding, waterinname, leefgewoonten en beweging.
EEN GOEDE COMMUNICATIE IS VAN HET GROOTSTE BELANG
Een heldere en accurate communicatie naar zowel de patiënt als de behandelende arts is van essentieel belang binnen de fasciatherapie.
Een veelvoorkomende interpretatiefout:
Wanneer men een patiënt vertelt dat “de lever verstoord was en behandeld is”, en dit vervolgens wordt doorgegeven aan de arts, kan dit aanleiding geven tot bijkomend onderzoek — denk aan bloedonderzoek of een echografie. De kans is echter groot dat dergelijk onderzoek negatief uitvalt, simpelweg omdat er geen zieke lever werd behandeld, maar wel de bewegelijkheid van de lever werd herstelt. Dit is een gekende, maar begrijpelijke interpretatiefout.
Precies daarom is het van groot belang om de patiënt correct te informeren. Hoe beter alle betrokken partijen geïnformeerd zijn en hoe helderder onze communicatie verloopt, hoe minder misverstanden zullen ontstaan — en hoe beter fasciatherapie op zijn juiste waarde zal worden begrepen.
Functionele versus structurele problematiek
Een van de fundamentele pijlers waarop ons beroep is gebaseerd, is dat we ons richten op functionele problemen, niet op ziektebeelden of structurele afwijkingen. Functioneel betekent dat we verlies aan mobiliteit herstellen door middel van manuele technieken. Ziektebeelden zoals kanker, aids of ontstekingen zijn structurele aandoeningen waarop fasciatherapie geen invloed kan uitoefenen.
Indien u ooit een fasciatherapeut of manueel therapeut het tegenovergestelde zou horen beweren, bevindt u zich vermoedelijk aan het foute adres. Anderzijds is het wel mogelijk om iemand met een onderliggende pathologie — zoals kanker — te behandelen. In dat geval behandelt men echter niet de kanker zelf, maar bijvoorbeeld de bijkomende rugpijn of hoofdpijn, waarbij wel degelijk positieve resultaten kunnen worden bereikt.
Besluit
Kortom, als fasciatherapeut kunnen we de bewegings- en glijvlakken van de meeste organen in de buikholte, borstholte en het bekken behandelen. Het uiteindelijke doel hierbij is steeds de mobiliteit te herstellen, waardoor de doorbloeding en zenuwgeleiding verbeteren en het orgaan optimaler kan functioneren.Anderzijds kan je wel iemand met een pathologie behandelen, zoals vb mensen met kanker. Dan behandel je die niet voor de kanker, maar wel voor onder andere rugpijn, hoofdpijn waar we met succes iets aan kunnen doen.
Kortom, als fasciatherapeut kunnen we we de bewegings- en glijvlakken van de meeste organen in de buikholte, borstholte en bekken behandelen. Alles met als doel de mobiliteit te herstellen waardoor de doorbloeding en zenuwgeleiding wordt verbeterd en het orgaan optimaler zal werken!
